„Globalny świat pracy – Globalne działania”

Polska Zielona Sieć oraz Rada OPZZ Województwa Małopolskiego ogłaszają nabór uczestniczek i uczestników na roczny, bezpłatny cykl edukacyjny pt.

„Globalny świat pracy – Globalne działania”

• Chcesz włączyć się w globalny ruch walczący o godną pracę dla wszystkich?
• Chcesz zrozumieć wpływ globalnego kapitału na świat pracy tu i w krajach globalnego Południa?
• Chcesz poznać związkowców i związkowczynie oraz działaczy i działaczki społeczne z sześciu krajów?
• Chcesz z bliska zobaczyć codzienne realia pracowników i pracownic z Bangladeszu i Brazylii?

Jeśli tak, zapraszamy Cię na roczny, bezpłatny cykl edukacyjny poświęcony zagadnieniu godnej pracy i międzynarodowym strategiom solidarności.

Zaplanowano:

• 6 dwudniowych warsztatów (od listopada 2013 do czerwca 2014)
• 1 warsztat wyjazdowy w Austrii
• spotkanie z gośćmi z Bangladeszu
• możliwość wzięcia udziału w wizycie studyjnej w Bangladeszu, w Brazylii i w Belgii
• możliwość wzięcia udziału w okrągłym stole w Europarlamencie na temat Agendy Godnej Pracy

Organizatorzy pokrywają koszty przejazdu, wyżywienia oraz zakwaterowania. Ilość miejsc jest ograniczona: zajęcia odbywać się będą w 15-osobowej grupie.

Na Twoje zgłoszenie czekamy do 10 września.

Aby wziąć udział wejdź na stronę: 

https://docs.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dDgyMkxPNWFOWDVwc2RyR01RZVpob3c6MQ

i wypełnij formularz zgłoszeniowy.

Jeśli nie jesteście Państwo osobiście zainteresowani naszym szkoleniem prosimy o przekazanie tej wiadomości potencjalnie zainteresowanym osobom (aktywist(k)om społecznym, student(k)om etc.).

Opis szkoleń

Szkolenia odbędą się w ramach międzynarodowego projektu pt. „Godna praca – Godne Życie!”, który w Polsce realizowany jest przez Polską Zieloną Sieć oraz Radę OPZZ Województwa Małopolskiego. Szkolenie adresowane jest do członków i członkiń związków zawodowych oraz organizacji pozarządowych, a także niezależnych działaczy i działaczek społecznych. Motywami przewodnimi będą idea godnej pracy oraz międzynarodowe strategie solidarności pracowniczej i obywatelskiej. Analogiczne szkolenia odbywają się równolegle w 5 krajach, które są partnerami projektu.

Oprócz sześciu dwudniowych warsztatów, które odbędą się w Krakowie, zaplanowaliśmy wyjazd na pięciodniową konferencję międzynarodową w Austrii, gdzie spotkamy się z partnerami z Austrii, Brazylii, Bułgarii, Litwy i Rumunii. W ramach projektu zorganizowane zostaną także trzy wizyty studyjne: do Brazylii, do Bangladeszu i do Belgii (dla wybranych uczestników/czek). Lokalny świat pracy odkryją przed nami działaczki i działacze tamtejszych związków zawodowych i innych organizacji pracowniczych.

Zapewniamy interaktywne metody działania, elementy edukacji globalnej, multimedialne narzędzia, ciekawych i kompetentnych gości – reprezentantów i reprezentantki związków zawodowych jak i trzeciego sektora.

Wstępne terminy i tematy szkoleń:

Moduł I: 21-22 listopada 2013 - Globalny kapitał kontra globalne sieci pracownicze

Moduł II: 16-17 grudnia 2013 - Godna praca prawem obywateli i obywatelek świata

Moduł III: 21-22 stycznia 2014 - Globalizacja – zagrożenie czy szansa dla świata pracy?

Moduł IV: 26-27 lutego 2014 - Stereotypy: jak nie dać się złapać w pułapkę uprzedzeń

Moduł V: 1-5 kwietnia 2014 - Poznajmy się! Konferencja międzynarodowa z udziałem partnerów z 6 krajów

Moduł VI: 14-15 maja 2014 - Solidarność międzynarodowa to dziś konieczność? Spotkanie z gośćmi z Bangladeszu.

Moduł VII: 19-20 czerwca 2014 - Zacznijmy działać: co ja mogę zrobić na rzecz godnej pracy dla wszystkich?

Wszystkie moduły krajowe odbędą się w siedzibie OPZZ w Krakowie.

Chcesz się zgłosić? Wejdź na 

https://docs.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dDgyMkxPNWFOWDVwc2RyR01RZVpob3c6MQ i wypełnij formularz zgłoszeniowy do 10 września!

Więcej informacji:

 http://www.ekonsument.pl/a66703_globalny_swiat_pracy_%E2%80%93_globalne_dzialania_zaproszenie_na_roczny_bezplatny_cykl_edukacyjny.html

Wołczyn. Konferencja „Znaczenie wody w rozwoju lokalnym”

W grudniu 2010 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło rok 2013 Międzynarodowym Rokiem Współpracy w Dziedzinie Wody. Zgromadzenie Ogólne zachęca wszystkie państwa członkowskie ONZ oraz wszystkie inne podmioty do podejmowania współpracy międzynarodowej i działań krajowych, dążących do poprawy sytuacji w dziedzinie wody.

W związku z tym Lokalna Grupa Działania „Dolina Stobrawy” przy współpracy z firmą Lesaffre Polska w Wołczynie oraz Powiatowym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Kluczborku postanowiły zorganizować konferencję pt. „Znaczenie wody w rozwoju lokalnym”. Konferencja skierowana jest do nauczycieli i nauczycielek, organizacji i podmiotów zajmujących się ochroną środowiska, w tym wody (Urząd Marszałkowski, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przedsiębiorstwa, NGO itd.), a głównym jej celem będzie wypracowanie wspólnych, dalszych działań realizowanych na naszym terenie w ramach Międzynarodowego Roku Współpracy w Dziedzinie Wody.
Konferencja odbędzie się dnia 21 marca 2013 r. (czwartek) w auli Gimnazjalno – Licealnego Zespołu Szkół w Wołczynie. Szczegółowy program konferencji w załączeniu. Prosimy o potwierdzenie udziału w konferencji do dnia 18 marca 2013 r. w biurze LGD Dolina Stobrawy (tel.: 77 / 413 11 38, e-mail: biuro@dolinastobrawy.pl). 

Serdecznie zapraszamy!

Jak świętowaliśmy wyłonienie najlepszych Partnerstw Społeczno-Prywatnych Roku!

Wręczenie Nagród: (od lewej) Barbara Grześ (KOEFS), Piotr Krośniak (UNDP), Lucyna Sobańska (Fundacja Bieszczadzka),
Magdalena Kostulska (UNDP), Laura Andrukiewicz (Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości Społecznej "Być Razem")
Robert Błaszczyk (reprezentant Partnerstwa na rzecz powstania ogrodu komunalnego na zasadach permakultury
dla społeczności lokalnej Osiedla im. Montwiłła Mireckiego w Łodzi).

24 października 2012r., w Międzynarodowy Dzień Narodów Zjednoczonych, w gościnnym Instytucie Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie odbyła się Gala wręczenia Nagrody Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) i Krajowego Ośrodka Europejskiego Funduszu Społecznego (KrajowyOśrodek EFS) dla Najlepszego Partnerstwa Społeczno-Prywatnego 2012 roku.

Idea konkursu

Bardzo nam było miło organizować Galę w Lublinie - dzięki temu mieliśmy okazję gościć u nas przedstawicieli i przedstawicielki nie tylko Krajowego Ośrodka EFS i warszawskiego biura UNDP, lecz przede wszystkim fantastycznych inicjatyw społecznych tworzonych we współpracy z biznesem. Wszystkie nominowane do konkursu partnerstwa to namacalne dowody na to, że współpraca międzysektorowa, choć niełatwa, przynosi obopólne korzyści. Spotykając się i wspólnie projektując działania, do których każdy z partnerów wnosi swoją wiedzę, doświadczenie i możliwości operacyjne, osiągnąć można po prostu więcej! 

Ideą konkursu jest wszakże popularyzacja współpracy biznesu z sektorem pozarządowym, czy - szerzej - społecznym. Organizatorzy, a więc Krajowy Ośrodek EFS i UNDP chcą pokazać, że rola biznesu nie musi ograniczać się wyłącznie do wspierania finansowego przedsięwzięć charytatywnych, lecz wspólnie możemy przyczyniać się do zmiany społecznej, czy to w wymiarze lokalnym, czy ogólnopolskim. 

Nominowani

Kapituła konkursu miała trudne zadanie wyłonienia zwycięskich partnerstw spośród tych nominowanych. A znalazły się wśród nich:

• Lubelskie PartnerstwoPubliczno-Społeczne (zasięg lokalny);
• Nasz Żoliborz IV – Partnerstwo dla Rudawki i Zatrasia (zasięg lokalny);
• Ośrodek Pomocy Społecznej wSanoku oraz Partnerów (zasięg lokalny);
• Partnerstwo na rzecz powstania ogrodu komunalnego na zasadach permakultury dla społeczności lokalnej Osiedla im. Montwiłła Mireckiego w Łodzi (zasięg lokalny);
• Program Rewitalizacji Społecznej „Lepsze jutro”, prowadzony przez lidera: Miejski Program "Wspieramy Rodziny SOS” – wspólny program firmy Dr. Oetker i Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce (zasięg ogólnopolski);
• Warszawskie partnerstwo na rzecz wychodzenia z bezdomności (zasięg lokalny);
• WellDone Dobre Rzeczy (zasięg ogólnopolski);
• Współpraca Międzysektorowa – projekt na rzecz odpowiedzialnego biznesu (zasięg międzynarodowy);

W tym roku Kapituła Konkursu przyznała nagrody w dwóch kategoriach – dla partnerstwa ogólnopolskiego oraz dla partnerstwa lokalnego. Dodatkowo przyznano Nagrodę Publiczności.

...And the winner is...

Wiemy, jak trudno czeka się na wyniki konkursu. Nikt z obecnych na sali przedstawicieli i przedstawicielek nominowanych partnerstw nie znał wyników konkursu, mało tego - informacja ta znana była wyłącznie wąskiemu gronu organizatorów. Dlatego staraliśmy się nie przedłużać napięcia - po krótkim wprowadzeniu Barbary Grześ (KO EFS) oraz Piotra Krośniaka (UNDP), Lucyna Sobańska, Wiceprezeska Fundacji Bieszczadzkiej reprezentująca Najlepsze Partnerstwo Społeczno-Prywatne 2011 Roku – Grupę Partnerską Zielone Bieszczady, ogłosiła wyniki konkursu:

Nagrodę Najlepszego Partnerstwa Społeczno-Prywatnego 2012 Roku otrzymało Partnerstwo WellDone Dobre Rzeczy. Kapituła konkursu doceniła 

„szeroki zasięg partnerstwa skierowanego do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, które w tym wypadku otrzymują wędkę nie rybę, za jakość i różnorodność podejmowanych inicjatyw, spójność i konsekwencję w działaniu oraz szerokie perspektywy na przyszłość. Wspieranie podmiotów ekonomii społecznej poprzez współpracę z nimi, przekazywanie zleceń, szerzenie idei ekonomii społecznej, pokazywanie, że spółdzielnie czy przedsiębiorstwa społeczne mogą być, i są , pełnoprawnym partnerem na rynku pracy. Promowanie designu, który pełni tutaj rolę narzędzia wspierającego rozwój przedsiębiorczości społecznej, nie mniej ważnym jest aspekt edukacji społeczeństwa pod kątem zrozumienia sztuki użytkowej.”

W imieniu Partnerstwa nagrodę z rąk Lucyny Sobańskiej
odebrała Laura Majboroda-Andrukiewicz, Menadżerka marki WellDone

Nagrodę Najlepszego Lokalnego Partnerstwa Społeczno-Prywatnego 2012 Roku otrzymało Partnerstwo na rzecz powstania ogrodu komunalnego na zasadach permakultury dla społeczności lokalnej Osiedla im. Montwiłła Mireckiego w Łodzi, za

„Oddolność i autentyczność działań oraz zaangażowanie dużej firmy w małe nowatorskie przedsięwzięcie, które promuje zrównoważony rozwój przestrzeni miejskiej, inspiruje aktywność społeczności lokalnej oraz edukuje na temat środowiska naturalnego.”

Laura Andrukiewicz,
Beata Maniak i Robert Błaszczyk

W imieniu Partnerstwa nagrodę odebrali Beata Maniak, reprezentantka Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii nr 3 w Łodzi oraz Robert Błaszczyk, ekspert permakultury. 
Gorąco polecamy film z powstawania ogrodu!

W tym roku Kapituła zadecydowała o przyznaniu także wyróżnienia  specjalnego Partnerstwu  Nasz Żoliborz IV  – Partnerstwo dla Rudawki i Zatrasia, za

„Promowanie idei i działań wartych powielenia w całym kraju.”

Nagroda Publiczności - uznanie dla Lublina!

Internauci i internautki również  mogli głosować na Najlepsze Partnerstwo Społeczno - Prywatne 2012 roku. Walka była zacięta do końca! Wygrało Partnerstwo z miasta goszczącego tegoroczną Galę – Lubelskie Partnerstwo Publiczno-Społeczne, na które oddano aż 3934 głosy!

Barbara Grześ (KOEFS),
Monika Lipińska (Zastępczyni Prezydenta Lublina ds. Społecznych),
 Katarzyna Kępa (Dyrektorka Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie)

W imieniu Partnerstwa nagrodę odebrały: Monika Lipińska, Zastępczyni Prezydenta ds. Społecznych oraz Katarzyna Kępa, Dyrektorka Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie.

....a potem już było mniej oficjalnie

Po wręczeniu nagród.... bawiliśmy się przy muzyce zespołu Miąższ, która niewątpliwie sprzyjała nawiązywaniu kuluarowych kontaktów. Wśród gości Gali krążyli również przedstawiciele BNI Fortuna, którzy wspomagali sieciowanie reprezentantów różnorodnych środowisk, których zaprosiliśmy do wspólnego świętowania. 

Panie i Panowie, przed Państwem.... zespół Miąższ!

Zapraszamy do śledzenia strony konkursu, - następna edycja już za rok!

tekst: Elżbieta Kruger, Justyna Choroś, Anna Szadkowska-Ciężka

Zastrzyk pozytywnej energii, czyli boom na wioski tematyczne

Kraina Rumianku - członkinie zespołu Rumenok,
 fot. Katarzyna Zabratańska

Wioska miodem i mlekiem płynąca, Biegun Zimna i Sera, Kraina Bajek i Rowerów, Królestwo Żab, Wioska Gotów czy Wioska Końca Świata. W Polsce wioski tematyczne przeżywają prawdziwy renesans. Popularność tego zjawiska jest wynikiem zmian zachodzących na obszarach wiejskich, polegających na przechodzeniu z sektora rolniczego i przemysłowego do sektora usług. Jak się okazuje, wieś z niespotykanym leitmotivem to doskonały sposób na integrację społeczności, a także na rozwijanie przedsiębiorczości i działań biznesowych.

Wioski tematyczne cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem nie tylko w Polsce. Ich kolebką są Niemcy i Austria, gdzie możemy trafić do miejscowości, których chlubą jest dziedzictwo kulturowe, jak w meklemburskim Bröbberow (Niemcy) czy bibliofilskie zapędy pomysłodawców, jak w austriackim Purgstall, którzy stworzyli książkową wioskę tematyczną.

Czym są wioski tematyczne?

Wioski tematyczne to jedna z efektywniejszych metod na ożywianie gospodarcze wsi. Do ich niewątpliwych zalet należy fakt, że nie wymagają kolosalnych nakładów finansowych, angażują społeczność lokalną i mogą być wykorzystane w miejscowościach, o których zwykło się mówić, że nie ma w nich niczego ciekawego. Doświadczenie pokazuje, że niekiedy przypadkowo znaleziony odcisk prehistorycznej istoty może okazać się kluczem do sukcesu (Tak było w przypadku Bałtowa, którego główną atrakcją jest park dinozaurów oraz szlaki tematyczne. Oferta wioski uzupełniona jest o dodatkowe atrakcje, jak np.: spływy kajakowe, jazdę konną  stok narciarski czy korty tenisowe). Trzeba się tylko dobrze rozejrzeć.

Wioska tematyczna to sposób na wypłynięcie na szerokie wody, na poszukiwanie nowych form zarabiania, wykreowania oferty zapewniającej trwałość finansowania oraz podniesienie jakości kapitału społecznego w danej miejscowości. Tworzenie wsi tematycznej nie jest celem samym w sobie, to jedynie narzędzie umożliwiające nowatorskie spojrzenie na otaczającą rzeczywistość. Budując taką wieś, zaczynamy bowiem inaczej myśleć o sobie, swojej rodzinie, relacjach sąsiedzkich, aż wreszcie o miejscu, w którym mieszkamy. Nagle okazuje się, że umiemy współpracować, uczyć się, a nasza miejscowość staje się pozytywną przestrzenią. Pojawiają się nowe, dotychczas nie dostrzegane i nie przeczuwane możliwości. Nie bez kozery mówi się zatem, że wioski tematyczne to miejsca z duszą, dobrą energią, które otwierają morze możliwości przed środowiskami wiejskimi.

Kraina Rumianku - członkinie zespołu Rumenok,
fot. Katarzyna Zabratańska

Wioski tematyczne to nie tylko przedsiębiorstwa społeczne i metody aktywizacji mikrospołeczności, to również katalizatory współpracy międzysektorowej i sposób na wykorzystanie lokalnych zasobów. Nie zapominajmy jednak, że wszystkiemu musi przyświecać wspólny cel, jakim jest bez wątpienia lepsze życie poprzez zaangażowanie mieszkańców i mieszkanek. W teorii nic prostszego, niemniej od czegoś trzeba zacząć. 

Potrzebny jest temat, 

czyli odpowiedź na pytania: „Co? Po co? Jak?” Przede wszystkim musi istnieć jakieś konkretne i dające się opisać w prosty, zrozumiały i przejrzysty sposób, spoiwo koncepcji wioski tematycznej. Ma ono być czymś w rodzaju „trampoliny” dla wyobraźni. Pomysł powinien charakteryzować się unikatowością i wyjątkowością, ale głównie ma podkreślać istniejące walory. Te ostatnie przypisane są do konkretnej miejscowości, społeczności i całego inwentarza kulturowego, które je definiują.

Odpowiedź na jedno pytanie rodzi kolejne, bo mając ten jeszcze nieoszlifowany diament, musimy się zastanowić, w jaki sposób wyeksponować jego wyjątkowość? Z pewnością potrzebna jest gruntowna i pogłębiona diagnoza lokalnych zasobów. Bez rzetelnego rekonesansu trudno będzie stwierdzić występowanie rzadkich gatunków ssaków, nietuzinkowych form glacjalnych czy unikatowych wytworów rękodzielniczych, żyjących przed wiekami, mniejszości etnicznych. Musimy zatem wcielić się w rolę badaczy i obserwatorów swojego otoczenia, uwzględniając w tym procesie analizę kapitału przyrodniczego (krajobrazu, zasobów naturalnych), kapitału społecznego i fizycznego, oraz zasobów finansowych. Potem pozostaje już tylko działać!

W Krainie Rumianku czas płynie inaczej

Kraina Rumianku - członkinie zespołu Rumenok,
fot. Katarzyna Zabratańska

W Polsce przybywa wsi z motywem przewodnim – obecnie jest ponad 30 wiosek tematycznych, a ich liczba ciągle rośnie. Dla niewielkiej wsi Hołowno w gminie Podedwórze na Polesiu Lubelskim, takim znakiem rozpoznawczym stał się rumianek. Jest on niekwestionowanym zasobem gminy, a jego uprawa osiągała skalę przemysłową. Właśnie, „osiągała” gdyż ten stan rzeczy zmienił się z chwilą kiedy koszty uprawy spowodowały spadek opłacalności i zmusiły podedworzańskich producentów do zmodyfikowania profilu dotychczasowej działalności. Podobna sytuacja wystąpiła w sąsiedniej wsi Zaliszcze, w której uprawiana jest dynia. To był przyczynek do powstania wiosek tematycznych na Polesiu Lubelskim.

Pomysłodawczyni i inicjatorka projektu, Gabriela Bilikiewicz - Prezeska Stowarzyszenia Aktywizacji Polesia Lubelskiego, od początku była przekonana, że wpłynie on na aktywizację gospodarczą lokalnego środowiska. Wierzyła, że zaproponowane nowe formy pracy i wiedzy nieformalnej przyczynią się do zbudowania oferty turystycznej opartej w dużej mierze na potencjale tkwiącym w ludziach.

Na wymierne efekty nie trzeba było długo czekać. Kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt, osób zdobyło konkretne umiejętności niezbędne w tworzeniu oferty edukacyjnej i rekreacyjnej. Powstały m.in.: projekty centrów wsi charakterystyczne dla obydwu wiosek tematycznych, oryginalne wyroby rękodzielnicze przeznaczone na pamiątki turystyczne, gry terenowe, grupa żonglerska, wzbogacono ofertę agroturystyczną o elementy wykorzystania ziół w kuchni, kosmetyce i medycynie ludowej. To nie koniec tej spektakularnej listy sukcesów, w Hołownie funkcjonuje zespół Rumenok kultywujący obrzędy zielarskie, gabinet kosmetyczny w domu z gliny, sauna w sosnowej chacie, pracownia ceramiczna i wiele innych atrakcji.

W zeszłym roku w zaledwie 6 miesięcy Krainę Rumianku odwiedziło około 7000 osób. Nasza oferta  nieustannie jest rozszerzana i udoskonalana, od jesieni tego roku będziemy mieć warsztaty chodzenia po ogniu i zajęcia z medytacji w indiańskich szałasach – mówi Grażyna Łańcucka - Wiceprezeska Stowarzyszenia.

Wioska tematyczna dostarcza odwiedzającym ją osobom kompleksową ofertę. Mieszkanki Hołowna starają się, by ich miejscowość była jedyna w swoim rodzaju, dzięki czemu przybywa tu domów z rumiankowymi malowidłami, a tym samym umacnia się marka produktów, rozwija lokalny biznes, gospodarstwa działają wspólnie.

Tropem Bojków i Hucułów

wizyta studyjna
"Partnerstwa na rzecz ekonomii społecznej na Podkarpaciu"
w Hołownie,
fot. Marta Kiszczak

Cele przyjazdu do Krainy Rumianku są  różne: rekreacja, wypoczynek, edukacja, inspiracja... Tej ostatniej poszukiwali twórcy mającej powstać w Bieszczadach wioski tematycznej. Punktem wyjścia jest wykorzystanie walorów przyrodniczych regionu, jak również dziedzictwa kultury bojkowskiej i huculskiej. Zasoby etnograficzne, krajoznawcze, dziewiczość terenu są jednymi z licznych atutów tego przedsięwzięcia.

„Czterech wspaniałych”, czyli Marcina Bąka, Kamila Rechlika, Dariusza Piwowarskiego i Piotra Kacprzyka – autorów projektu -połączyła miłość do Bieszczad, pasja fotograficzna, zacięcie archeologiczne, bakcyl historyczny. W otulinie baligrodzkiej natury ma powstać przestrzeń do działań artystycznych, integracyjnych, podróżniczych oraz innych aktywności, które zapewnią odwiedzającym znalezienie świętego spokoju, równowagi, harmonii. Pomysłodawcy stawiają sobie za cel stworzenie w samym sercu gór czegoś oryginalnego i innowacyjnego. Póki co nie zdradzają wszystkich szczegółów koncepcji, niemniej od blisko dwóch lat trwają intensywne prace nad jej wdrożeniem. Panowie zapraszają strategicznych partnerów do współpracy, takich jak m.in. Urząd Gminy Baligród i Nadleśnictwo Baligród. Jednego sojusznika już mają, jest nim Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), który zapewnia wsparcie merytoryczne i organizacyjne przedsięwzięciu. To pod czujnym okiem Agnieszki Orzechowskiej, Koordynatorki Partnerstw Lokalnych w UNDP, rozwijana jest idea „Partnerstwa na rzecz ekonomii społecznej na Podkarpaciu”. Wizyta studyjna w Hołownie oraz szereg innych inicjatyw partnerskich, w których uczestniczą twórcy bieszczadzkiej wioski tematycznej, zostało sfinansowanych ze środków Unii Europejskiej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzkich, w ramach projektu „Zintegrowany System Wsparcia Ekonomii Społecznej”.

Poza tym trwają negocjacje dotyczące możliwości pozyskanie gruntów pod wioskę oraz poszukiwanie źródeł finansowania pomysłu umożliwiające założenie spółdzielni socjalnej, która zarządzałaby wioską. Realizacja tego przedsięwzięcia to ogromna szansa dla lokalnej społeczności, która znajduje się w trudnym położeniu społecznym i ekonomicznym. To również okazja do stworzenia modelowego, wielosektorowego partnerstwa, które w oparciu o lokalny potencjał może zagwarantować trwały i zrównoważony rozwój regionu. Wioski tematyczne to sposób na podniesienie poziomu i jakości życia mieszkańców i mieszkanek społeczności wiejskich, między innymi poprzez wzmacnianie lokalnego kapitału społecznego. Rozwijanie tego rodzaju idei należy, bez wątpienia, do trafionych pomysłów i warte jest upowszechniania.

tekst: Katarzyna Zabratańska

Zakochaj się w Kopenhadze, czyli o zrównoważonym mieście

Kopenhaga – tu aż chce się żyć

fot. Kontraframe, www.kk.dk

Stolica Danii, czwarte co do wielkości miasto skandynawskie plasujące się niezmiennie na najwyższych pozycjach na świecie pod względem jakości życia i najbardziej zielone miasto w Europie według Komisji Europejskiej, liczy sobie 1,7 miliona mieszkańców i mieszkanek. To stosunkowo niewielkie jak na stolicę miasto postawiło sobie niezwykle ambitne cele, które konsekwentnie i uparcie realizuje od wielu lat.

Założenie wydaje się proste: w 2025 roku Kopenhaga będzie miastem, w którym na drogach mijać będziesz przede wszystkim rowerzystów i rowerzystki, w autobusie usłyszysz gwar znajomych osób, obiad będziesz jadać na zielonych trawnikach, na ukwieconych dachach urządzać będziesz pikniki z przyjaciółmi, a wdychając powietrze poczujesz nadmorską bryzę. Jak to się robi? I co to ma wspólnego z ekonomią społeczną?

Plan Klimatyczny CPH 2025

W maju 2012 roku Kopenhaga rozpoczęła realizację Klimatycznego Planu, wyjątkowego i niezwykle ambitnego przedsięwzięcia pod względem wprowadzania w życie zasad zrównoważonego rozwoju. Dlaczego ambitnego? Do 2025 roku Kopenhaga zobowiązuje się do osiągnięcia statusu miasta całkowicie neutralnego pod względem emisji dwutlenku węgla, czyli redukcji emisji CO2 o 1,1 mln ton! Co więcej, przyjęty plan pokazuje wyraźnie, że cel jest nie tylko realny do osiągnięcia, w długiej perspektywie on się również niesamowicie opłaca. Sukces planu to zaangażowanie w jego realizację nie tylko władz miasta czy rządu Danii, lecz przede wszystkim  mieszkanek i mieszkańców miasta, lokalnego biznesu i wszystkich, choćby najmniejszych, działających w Kopenhadze organizacji czy instytucji.

Zielona gospodarka po kopenhasku, czyli skąd bierze się fenomen duńskiej stolicy i dlaczego Kopenhaga inspiruje do naśladowania?

W latach 2005-2001 udało się w Kopenhadze zredukować emisję dwutlenku węgla aż o 21%. Dalsze działania na rzecz ograniczenia emisji dwutlenku węgla obejmować będą takie dziedziny życia jak transport, produkcja energii, konsumpcja energii oraz…  wszelkiego rodzaju inicjatywy polityczne i społeczne.

fot. Heien, www.kk.dk 

Transport

Co trzeba zrobić, żeby ludzie częściej korzystali z własnych nóg, rowerów czy transportu publicznego, ograniczając tym samym emisję CO2? W Kopenhadze zaplanowano do 2025 roku:

• Zwiększyć do 75% liczbę dróg przeznaczonych dla pieszych, rowerzystów i/lub transportu publicznego
• Przekształcić aż połowę spośród wszystkich dróg dojazdowych z miejsc zamieszkania do miejsc pracy/szkół na drogi rowerowe
• Zachęcić kolejne 20% mieszkańców i mieszkanek do korzystania z transportu publicznego
• Zachęcić 20-30% mieszkańców i mieszkanek Kopenhagi do korzystania z transportu opartego na technologii elektrycznej, hybrydowej, hydrogenowej, biogazie i biomasie.
• Wykorzystywać nowoczesne, ekologiczne paliwa w transporcie ciężarowym (min. 30-40%).

Produkcja energii

Zneutralizowanie zużycia węgla w ciepłownictwie, energia elektryczna uzyskiwana z elektrowni wiatrowych i biomasy, segregacja i recycling wszystkich odpadów pochodzących z gospodarstw domowych i przemysłu, całkowite ponowne wykorzystanie odpadów bioorganicznych do produkcji biogazu – to założone przez Kopenhaski Plan Klimatyczny cele do 2025 roku. Jak je osiągnąć?

• Zaangażować społeczności lokalne w stworzenie farm wiatrowych
• Wprowadzić zmiany w elektrowniach, dzięki którym będą mogły przejść na wykorzystywanie biomasy (tutaj – uwaga – w sukurs przychodzi również już z powodzeniem wykorzystywana technologia geotermalna)
• Przetwarzanie (recycling) surowców wtórnych zapobiegać będzie niepotrzebnym stratom energii.

   fot. Harden, www.kk.dk

Konsumpcja energii

Wszyscy doskonale wiemy, jak ogromne ilości energii zużywamy każdego dnia w domach, biurach, sklepach i fabrykach. Redukcja zużycia ciepła i elektryczności : o 20% w instytucjach publicznych i przedsiębiorstwach, a o 10% w gospodarstwach domowych, to tak naprawdę gigantyczne przedsięwzięcie. Nowoczesne technologie budownictwa, kolektory słoneczne i – przede wszystkim – edukacja mieszkańców i mieszkanek Kopenhagi w ramach programu inteligentnego miasta, to metody osiągania założonych celów.

Ekologia i ekonomia

Władze Kopenhagi w rozwijaniu zielonej gospodarki widzą doskonałą szansę na budowanie sojuszy gospodarczych i politycznych i dzielenia się sprawdzonymi rozwiązaniami z innymi. 

„Miasta na całym świecie mogą i powinny uczyć się od siebie nawzajem. My jednak chcemy być jeszcze ambitniejsi: chcemy przekazywać innym miastom konkretne, gotowe rozwiązania, które się sprawdziły. Nie ma najmniejszej potrzeby, by w każdym mieście na nowo odkrywać Amerykę!” – mówi Frank Jensen, burmistrz Kopenhagi.

W ostatecznym rozrachunku jednak, przejście na zieloną gospodarkę możliwe jest tylko wtedy, kiedy jest ekonomicznie uzasadnione. „To musi się opłacać. Takie jest podstawowe założenie ambitnego projektu Kopenhagi. Wierzymy, że również w skali światowej, przejście na zielona gospodarkę może być nowym bodźcem do rozwoju i globalnego wzrostu gospodarczego” – zgodnie stwierdzają burmistrz Kopenhagi i minister handlu i inwestycji Danii, Pia Olsen.

Przyjrzyjmy się więc ekonomicznemu rachunkowi zysków i strat z całego przedsięwzięcia.

Koszty:

• Rozszerzenie sieci transportu publicznego i budowa nowych dróg ruchu pieszego i rowerowego,
• Modernizacja elektrowni,
• Budowa elektrowni wiatrowych,
• kampanie społeczne i edukacyjne

Zyski:

• Ucieczka od rosnących kosztów tradycyjnych źródeł energii,
• Energooszczędność w architekturze miasta (która pozostanie na lata!)
• Poprawa zdrowia i jakości życia mieszkańców i mieszkanek Kopenhagi poprzez zmniejszenie hałasu, zanieczyszczeń i zwiększenie ilości tlenu w powietrzu.
• Rozwój gospodarki i usług (w szczególności zielone miejsca pracy!)
• Znaczny wzrost zatrudnienia
• Nowe zielone miejsca pracy

Podpatrywanie innych i poszukiwanie rozwiązań systemowych

Kopenhaga od samego początku uczyła się od innych, poszukując rozwiązań w innych miejscach – Londynie, Hamburgu czy Amsterdamie. To, co odróżnia „podejście kopenhaskie” od innych, to „podejście systemowe”, czyli potrzeba poszukiwania całościowych rozwiązań, a nie ograniczania się jedynie do pojedynczych, wyizolowanych działań. Rury, pompy czy kable traktowane są tu jako narzędzia do realizacji wizji, która łączy w sobie zarówno strategię polityczną, jak i technologię, teorię zarządzania czy nowoczesną naukę.

Niezwykle znamienne jest również to, że władze Kopenhagi i Danii od samego początku chciały dzielić się swoim doświadczeniem z innymi. Wraz z Meksykiem i Koreą Południową powołano Global Green Growth Forum (3GF), którego misją jest wspieranie procesu przechodzenia na zieloną gospodarkę. Ta kolejna rewolucja przemysłowa (jak się ją już nazywa) odbywać się może bowiem wyłącznie na styku polityki, biznesu i bardzo nowoczesnej technologii.

Czy warto było wdrażać Plan Klimatyczny? Burmistrz Kopenhagi i pani minister handlu i inwestycji decyzję tę podsumowują słowami: 

"Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za budowanie lepszego świata i to naszym zadaniem, jako przywódców politycznych, władz lokalnych czy przedstawicieli biznesu jest zbudowanie takiej strategii inteligentnego rozwoju, dzięki której możliwe będzie tworzenie miejsc pracy i wzrost gospodarczy w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju." 

tekst: Barbara Dąbek, Anna Szadkowska-Ciężka 

Ekonomia społeczna dla zrównoważonego rozwoju

symbol szczytu w Rio, który obiegł cały świat:
gigantyczna, świecąca w nocy rzeźba z plastikowych butelek,
ustawiona na plaży Botafogo w Rio de Janeiro (Brazylia)

20-22 czerwca 2012 to niezwykle ważne daty w historii naszej planety. W słynącym z ogromnych obszarów dotkniętych ubóstwem, jednym z najszybciej rozrastających się miast świata, odbyła się w tych dniach Konferencja Narodów Zjednoczonych na temat Zrównoważonego Rozwoju. 

Dlaczego zrównoważony rozwój?

Mimo że o zrównoważonym rozwoju mówi się głośno i wyraźnie od wielu lat, po dwudziestu latach od poprzedniego poprzedniego szczytu klimatycznego konieczne okazało się ponowne wzbudzenie zainteresowania i woli politycznej do zadbania o zrównoważony rozwój. Czy udało nam się, w skali globalnej, osiągnąć postępy? Czy jesteśmy w stanie oszacować skalę rozwoju, jaki się w tej dziedzinie dokonał? Co wiemy na temat luk, które pozostały do wypełnienia? Na ile udaje nam się wypełniać zalecania z poprzednich konferencji, w tym przede wszystkim Szczytów Ziemi. Czy umiemy nazwać, czy jesteśmy przygotowani do nowych wyzwań, o których jeszcze kilka lat temu nie mieliśmy pojęcia?

Godne warunki do życia: czysta planeta bez głodu i ubóstwa i przedsiębiorstwa społeczne

Kiedy mówimy o zrównoważonym rozwoju, nie skupiamy się wyłącznie na klimacie czy zanieczyszczeniu środowiska. Obrady skupiały się więc równolegle na dwóch kluczowych tematach: zielonej gospodarki w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz walki z obszarami ubóstwa i głodu. 

Liderzy i liderki 190 państw świata po raz pierwszy dali wyraz znaczeniu przedsiębiorczości społecznej w zrównoważonym rozwoju. W dokumencie końcowym temat ekonomii społecznej poruszony został kilkukrotnie. Rola spółdzielczości podkreślana jest w kontekście:

• przyczyniania się do wzrostu włączania społecznego (inkluzji społecznej)
• przyczyniania się do wzrostu partycypacji społecznej
• ograniczania ubóstwa, szczególnie w krajach rozwijających się. 

Ponadto uznano, że silne spółdzielnie rolnicze to doskonałe narzędzie zrównoważonej i efektywnej produkcji żywności oraz racjonalnej gospodarki łańcuchami dostaw żywności. Zaproponowano również współpracę biznesu na rzecz tworzenia zielonych miejsc pracy, ze szczególnym uwzględnieniem angażowania do nich osób wykluczonych społecznie / zagrożonych wykluczeniem społecznym (przy wsparciu spółdzielni). 

W czym jeszcze mogą się przydać przedsiębiorstwa społeczne?Co może zrobić biznes?

Podkreślano rolę podmiotów ekonomii społecznej w budowaniu sieci komunikacji, wymianie informacji i prowadzeniu dialogu przy tworzeniu programów zrównoważonego rozwoju. Szczególnie w czasach kryzysu, podmioty ekonomii społecznej pełnią istotną rolę w rozwoju gospodarki, sprawiedliwego handlu (Fair Trade) oraz aktywności ekonomicznej społeczności lokalnej. 

Co więcej, po raz pierwszy w sposób tak otwarty zachęcono prywatnych przedsiębiorców do współpracy i inwestowania w kapitał społeczny podmiotów ekonomii społecznej w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju. 

Szczyt Ziemi w Rio: kapitał społeczny dla zrównoważonego rozwoju 

Podczas Konferencji podkreślono rolę przedsiębiorstw społecznych w budowaniu sieci komunikacji, wymianie informacji, dialogu w fazie planowania programów zrównoważonego rozwoju. Podmioty ekonomii społecznej pełnią także istotną rolę ze względu na rozwój gospodarki, sprawiedliwego handlu oraz aktywności ekonomicznej społeczności lokalnych.  Liderzy zachęcają prywatne przedsiębiorstwa do współpracy oraz inwestowania w kapitał społeczny podmiotów ekonomii społecznej, osób marginalizowanych i wykluczonych w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju.

Szczyt Ziemi w Rio, po dwudziestu latach od pierwszej globalnej konferencji środowiskowej, podjął tematykę ekonomii społecznej jako znaczący element zrównoważonego rozwoju. To wielkie wydarzenie dla entuzjastów i entuzjastek przedsiębiorczości społecznej na świecie!

Przeczytaj również: 10 powodów do świętowania spółdzielczości 

Zobacz także: Dlaczego spółdzielnie są ważne w czasach kryzysu? Wypowiedź Bruno Reolants (CICOPA)

tekst: Barbara Dąbek